Doomscrolling là gì?
Doomscrolling là một thuật ngữ ra đời trong kỷ nguyên số, mô tả hành vi của con người khi liên tục cuộn màn hình và đọc các tin tức tiêu cực, gây lo âu trên mạng xã hội hoặc trang tin tức, cho đến khi khó có thể dừng lại. Thói quen này thường trở nên rõ rệt hơn vào ban đêm, khi mà mọi người chỉ định xem điện thoại một lát, nhưng lại bất ngờ mất cả vài giờ đồng hồ để tiêu hóa những thông tin về thiên tai, dịch bệnh hay các tin tức tiêu cực khác từ khắp nơi trên thế giới.
Thuật ngữ này được hình thành từ doom (nguy hiểm, sự diệt vong) và scroll (cuộn xuống), nhấn mạnh vào việc liên tục “cuộn để hấp thụ thông tin tiêu cực”. Giống như rơi vào một cái hố thông tin, bạn càng xem càng không thể ngừng lại, tâm trạng càng trở nên tồi tệ hơn.
Giới thiệu bối cảnh: Phát triển công nghệ và tác động tâm lý
Với sự phổ biến của smartphone và việc cập nhật liên tục các tính năng trên mạng xã hội, ngày càng nhiều tin tức tức thời và thông tin cập nhật được tự động gửi đến người dùng. Mỗi lần cuộn xuống như là đeo một chiếc mặt nạ thảm họa mới:
- Tin tức về thiên tai, dịch bệnh hoặc chiến tranh
- Scandal của người nổi tiếng và các vụ án xã hội
- Lo ngại về suy thoái kinh tế và thất nghiệp
Các nội dung này thường mang tính giật gân hơn và dễ gây kích thích cảm xúc của người đọc. Theo các nghiên cứu tâm lý, tin tức tiêu cực thường thu hút sự chú ý hơn vì nó liên quan đến mối đe dọa hoặc cảm giác lo âu, dẫn đến hành vi “đọc liên tục”, hay còn gọi là doomscrolling.
Ví dụ thực tế: Tại sao mọi người không thể dừng lại?
Hãy tưởng tượng bạn mở điện thoại sau giờ tan học hay tan làm, ban đầu chỉ muốn thư giãn, nhưng kết quả là bạn lại thấy hàng loạt tin tức về động đất, virus và chiến tranh, và cứ thế đắm chìm trong đó mà quên cả bữa tối. Cảm giác này giống như việc ăn quá nhiều đồ ăn vặt vào giữa đêm, khó mà dừng lại và sau đó lại hối hận.
Nếu có ai đó hỏi bạn: “Bạn biết rõ những thông tin này sẽ làm bạn không vui, tại sao vẫn cứ xem?” Một cách thành thật mà nói, đó là một hình thức tự làm đau tâm lý: như thể bạn lo sợ điều gì tồi tệ sẽ xảy ra và cảm thấy cần phải cập nhật những tin tức xấu để có cảm giác “kiểm soát”, nhưng thực chất tâm trạng của bạn lại bị mất mát bởi thông tin tiêu cực kéo dài.
Ảnh hưởng của Doomscrolling đến cuộc sống
Doomscrolling kéo dài có thể gây ra một số tác động tiêu cực sau đây:
- Tăng cường lo âu: Hấp thụ thông tin tiêu cực trong thời gian dài dễ dẫn đến cảm giác lo âu và bất lực.
- Giảm chất lượng giấc ngủ: Doomscrolling trước khi đi ngủ khiến não bộ luôn trong trạng thái cảnh giác, ảnh hưởng đến giấc ngủ.
- Sự phân tâm: Việc liên tục cuộn nội dung khiến con người khó tập trung vào các công việc hay việc học tập khác.
- Hiểu lầm thông tin: Thông tin trên mạng thường không đồng nhất, càng đọc càng dễ dẫn đến những kết luận sai lầm.
Ngày nay, đặc biệt là giới trẻ và người đi làm, do công cụ mạng tiện lợi và lượng thông tin khổng lồ, rất dễ rơi vào cái bẫy của doomscrolling.
Noscroll: AI tự động giúp bạn doomscroll?
Chính vì doomscrolling là căn bệnh văn minh của thời đại số, nên có những sản phẩm công nghệ mới xuất hiện để “cứu rỗi” mọi người. Gần đây có một sản phẩm AI thú vị – Noscroll.
Noscroll là gì? Nó là một robot sử dụng AI để tự động duyệt và lọc nội dung trên mạng. Nói một cách đơn giản, là “bạn không cần tự doomscroll, AI sẽ giúp bạn cuộn xuống và chọn lọc thông tin quan trọng, giảm thiểu thiệt hại từ việc tiếp nhận một lượng lớn tin tức tiêu cực.” Điều này giống như mẹ bạn sẽ giúp bạn che đi những tin xấu trên báo, rồi chỉ nhớ ba điểm chính cho bạn mà không cần phải lo lắng hàng ngày.
Cách Noscroll hoạt động như sau:
- AI sẽ quét các tin tức chính, nền tảng mạng xã hội, các chủ đề nóng…
- Tự động xác định những thông tin có khả năng gây lo âu (như nội dung quá tiêu cực, sự kiện có rủi ro cao…)
- Tùy thuộc vào cài đặt của người dùng, AI có thể tổng hợp và diễn đạt các điểm quan tâm của bạn thành tóm tắt.
- Các phiên bản có thể tự động lọc đi những ghi chú ‘có sức gây tổn thương cảm xúc quá lớn’, giúp bạn cập nhật tin tức đồng thời giữ gìn sức khỏe tâm lý.
Nhiều người lần đầu sử dụng Noscroll AI cảm thấy thú vị: “Thì ra không cần bị ngập trong những tin xấu, vẫn có thể nhanh chóng biết được những gì đang xảy ra trong xã hội mà vẫn cảm thấy được thư giãn.” Điều này thực sự là một đổi mới đáng quý cho những người bận rộn, dễ lo âu hoặc tự cảm thấy quá nhiều thông tin.
Đặc điểm và giới hạn của Noscroll so với các sản phẩm tương tự
Điều đặc biệt của Noscroll là: “Nó không chỉ đơn thuần tổng hợp tin tức, mà còn chủ động giúp người dùng lọc thông tin liên quan đến ‘ảnh hưởng tiêu cực’. Đặc điểm như sau:
- Xác định cảm xúc: Không chỉ xem ý nghĩa từ ngữ, mà còn phân tích cú pháp ảnh hưởng cảm xúc của nội dung.
- Tổng thời gian tiết kiệm: Giúp người dùng tiết kiệm rất nhiều thời gian duyệt và phân tích tin tức.
- Tóm tắt cá nhân hóa: Được phân loại rõ ràng bằng ngôn ngữ đơn giản và dễ hiểu, không để người dùng cảm thấy mình không nắm bắt được gì.
Tuy nhiên, giống như mọi AI khác, Noscroll cũng có những giới hạn của nó:
- Giới hạn trong việc lọc thông tin: Sự đánh giá của AI về ‘thông tin nào là tiêu cực’ vẫn dựa vào thuật toán, nếu thuật toán thiên lệch, có thể sẽ có những tin quan trọng bị bỏ qua.
- Tăng cường sự phụ thuộc: Dài lâu, việc quá phụ thuộc vào AI để lọc có thể làm giảm khả năng tự đánh giá thông tin của người dùng.
Ý nghĩa của Doomscrolling trong các lĩnh vực khác
Trong bài viết này, chúng ta chủ yếu giải thích doomscrolling từ góc độ sức khỏe tâm lý và hành vi thông tin. Đáng chú ý rằng thuật ngữ này cũng có thể được sử dụng trong lĩnh vực tiền điện tử hoặc tài chính, mô tả những nhà đầu tư không thể ngừng làm mới giá hoặc những tin xấu khi thị trường giảm, cơ bản gần giống với hành vi doomscrolling của người dùng mạng xã hội.
Nếu bạn hỏi tôi liệu công cụ AI như vậy có đáng thử hay không, tôi sẽ nói: “Nếu bạn nhận thấy rằng mình thường buồn bã vì tin tức trên mạng, hãy cho các sản phẩm như Noscroll một cơ hội, nhưng nhớ rằng việc giữ được khả năng đánh giá thông tin và sức khỏe tâm lý cũng quan trọng.”
Kết luận: Sử dụng công nghệ hợp lý, mạng an toàn
Doomscrolling là một triệu chứng của lo âu thông tin thường thấy ở người hiện đại, và các sản phẩm AI như Noscroll kỳ vọng sẽ giúp mọi người duy trì sự cân bằng tâm lý trong khi cập nhật thông tin thế giới. Trong tương lai sẽ có nhiều chức năng liên quan khác nhằm hỗ trợ mọi người quản lý thông tin thiết yếu hàng ngày một cách thông minh.
Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về công nghệ mới hoặc các sản phẩm AI, hãy tham gia vào nền tảng mà chúng tôi đề xuất:
https://www.okx.com/join?channelId=16662481
Muốn khám phá sâu hơn các cơ hội trong thị trường tài chính quốc tế và blockchain? Những bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm được các thông tin then chốt: Ngày giới thiệu YC W26: 16 Công ty khởi nghiệp thú vị nhất, Nhận diện rủi ro và gợi ý tránh bẫy
Nếu bạn muốn xây dựng chiến lược đầu tư toàn diện trong thế giới Web3 và mở rộng danh mục tài sản crypto của mình, hãy bắt đầu với OKX — nền tảng giao dịch tiền mã hóa hàng đầu thế giới: 穩定幣生息寶
